• GUEST WRITER

Το απαρχαιωμένο «λογισμικό» των Φοιτητικών Συλλόγων

του Οδυσσέα Χατζηπαναγιώτου*


Η πανδημία του κορωνοϊού απετέλεσε τροχοπέδη για πάσης φύσεως πολυπληθείς συγκεντρώσεις, με τις δια ζώσης φοιτητικές συνελεύσεις να μη συνιστούν εξαίρεση. Επανήλθαν, έτσι, στο προσκήνιο οι ηλεκτρονικές διαδικασίες, τόσο αναφορικά με τη βραχυπρόθεσμη αξιοποίησή τους για την αντιμετώπιση ενός πρακτικού προβλήματος, όσο και σχετικά με τη δυνητικά παγιότερη ενσωμάτωσή τους στις φοιτητικές διαδικασίες.

Πηγή εικόνας: www.lifo.gr

Όσον αφορά στην αντιμετώπιση του πρακτικού ζητήματος, στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ πραγματοποιήθηκαν ηλεκτρονικές ψηφοφορίες, έστω και για διαδικαστικά, πολιτικά ουδέτερα ζητήματα, όπως η ψήφιση προγράμματος εξεταστικής, με άνευ προηγουμένου φοιτητική συμμετοχή. Τα αποτελέσματα αυτών των διαδικασιών ορθώς τέθηκαν προς επικύρωση σε κατοπινές δια ζώσης συνελεύσεις, εφόσον ηλεκτρονικές ψηφοφορίες δεν προβλέπονται από το εν ενεργεία, ψηφισμένο το 1977, καταστατικό του Φοιτητικού Συλλόγου. Γιατί πόσο επείγουσα, σε κάθε περίπτωση, να είναι μια εκσυγχρονιστική καταστατική συνέλευση; Νομοτελειακά βέβαια, η πρακτική αξιοποίηση των ψηφιακών μέσων συνοδεύτηκε από μερική αντιπαράθεση και καχυποψία των αγωνιστικών φοιτητικών παρατάξεων.


Η αντίδραση στα ηλεκτρονικά μέσα κορυφώθηκε με αφορμή την πρόταση που κατατέθηκε στη δια ζώσης συνέλευση του 4ου έτους της Ιατρικής Σχολής, και η οποία αφορούσε στη θεσμοθέτηση (αποκλειστικά και μόνον) της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας ως ενός προαιρετικού εργαλείου διευκόλυνσης και επιτάχυνσης της υφιστάμενης διαδικασίας. Η πρόταση, μάλιστα, επικεντρωνόταν στη διασαφήνιση της διαδικαστικής δομής μιας τέτοιας ψηφοφορίας, σε περίπτωση που αυτή χρειασθεί ή επιλεχθεί να επιστρατευθεί. Υποδαυλίστηκε, όμως, ως δήθεν εγχείρημα αμφισβήτησης της αυτοτέλειας και ανεξαρτησίας του Φοιτητικού Συλλόγου. Έτσι, η τελική έγκριση της πρότασης από το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου αμφισβητείται, παρότι η πρόταση υπερψηφίστηκε συντριπτικά στη συνέλευση έτους.


Ανυπόστατα, παρωχημένα και μονολιθικά επιχειρήματα αμφισβήτησης της μυστικότητας, της διαφάνειας και του δημοκρατικού χαρακτήρα της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας εύκολα αντικρούονται, με την απλή αντιπαραβολή των τεκταινομένων στις συνηθισμένες δια ζώσης ψηφοφορίες. -Καταμέτρηση υψωμένων χεριών και στιγματισμός, έναντι ηλεκτρονικής καταγραφής πραγματικά μυστικών ψήφων· συμμετοχή ατόμων που ουδεμία σχέση έχουν με τον Φοιτητικό Σύλλογο, έναντι εισόδου σε διαχειρίσιμη από φοιτητές ηλεκτρονική πλατφόρμα με ακαδημαϊκά διαπιστευτήρια· οριακή, ή ακόμα και κατά συνθήκη, απαρτία, έναντι μαζικής συμμετοχής και εκπροσώπησης της πλειοψηφίας- Η πραγματική εικόνα είναι, θεωρώ, «υψηλής ευκρίνειας».


Βεβαίως, σε αντιδιαστολή με τα πλεονεκτήματα της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, η βαρύνουσα σημασία της δια ζώσης συνέλευσης είναι αδιαμφισβήτητη και η αντικατάστασή της από απρόσωπα, δυσλειτουργικά, ψηφιακά υποκατάστατα αδύνατη και αδιανόητη. Παρά ταύτα, η διατήρηση, εν έτει 2020, ενός χωροταξικού περιορισμού στο δικαίωμα ψήφου, δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για τη διάσωση και ενίσχυση της, υποτιθέμενης δυστυχώς, πολιτικής ζύμωσης που θεωρητικά εγγυώνται οι δια ζώσης συνελεύσεις.


Αναντίρρητα, η πολιτική ζύμωση σε ένα ουτοπικό, για τα ελληνικά δεδομένα, περιβάλλον ιδεολογικού συγκρητισμού και αλληλοσεβασμού θα παρουσίαζε πολλαπλά οφέλη για την πολυσχιδή διάπλαση των νέων και την αποτελεσματικότερη διευθέτηση των φοιτητικών ζητημάτων. Όμως, η συνέλευση του ελληνικού πανεπιστημίου, τουλάχιστον με τεκμήριο την εμπειρία του γράφοντος και τη σύμφωνη γνώμη συνομιλητών του ανεξαρτήτως πολιτικής ιδεολογίας και σχολής φοίτησης, απέχει παρασάγγας από ένα τέτοιο πρότυπο.


Περισσότερο ομοιάζει με ένα ζοφερό πολιτικό στίβο παραταξιακών αντιπαραθέσεων, ένα θέατρο ειρωνείας, προσβολών, σαρκασμού και ύβρεων. Ένα ακόμα μέσο διαιώνισης της καθεστηκυίας τάξης ιδεολογικών αγκυλώσεων και άγονων πολιτικών διαξιφισμών, μία επιπλέον αντανάκλαση της αδιέξοδης διάσπασης που τυραννά την ελληνική κοινωνία.


Άραγε η στείρα ανάγνωση των προτεινόμενων μακροσκελών πλαισίων, η αρνητική προδιάθεση στην αντίθετη άποψη και ο εκ των προτέρων αφορισμός της χαρακτηρίζουν την πολιτική ζύμωση, που απειλεί αυταρχικά να καταπατήσει η ψηφιακή ψηφοφορία;


Η ουσιώδης ενίσχυση των δια ζώσης συνελεύσεων είναι, μάλλον, πιθανότερο να επέλθει με την αναβάθμισή τους σε πόλους παραγωγικού διαλόγου, μέσω της δημιουργικής σύμμειξης διαφορετικών απόψεων και της ουσιαστικής ανάμειξης και ακρόασης των ανεξάρτητων φοιτητών και φοιτητριών, χωρίς τον συνακόλουθο κακοπροαίρετο στιγματισμό τους. Για τις παρατάξεις, άλλωστε, αποτελούν συνήθως άλαλους παρευρισκόμενους, χρήσιμους μόνο για την ικανοποίηση της απαιτούμενης απαρτίας.


Συνεπώς, η μανιακή αντιπαράθεση στις ηλεκτρονικές ψηφοφορίες είναι αδύνατο να δικαιολογηθεί ως εγχείρημα διάσωσης του ρόλου των φοιτητικών συνελεύσεων, ο οποίος επιτελείται αλυσιτελώς. Η ενδυνάμωσή τους οφείλει να επιτευχθεί με την ανόρθωση του επιπέδου τους και όχι με την άρνηση του δικαιώματος ψήφου όσων δεν παρίστανται ή αδυνατούν να παραμείνουν μέχρι το τέλος της παράλογα μακρόσυρτης διαδικασίας. Μερίδα των οποίων αποτελούν και οι εργαζόμενοι φοιτητές, τους οποίους άλλωστε παροδικά εργαλειοποιούν οι αγωνιστικές παρατάξεις – πρακτική ασύμφορη στο τρέχον ζήτημα.


Παράλληλα το δικαίωμα ψήφου τους εξασκούν απρόσκοπτα φοιτητές και μη, οι οποίοι βρίσκονται «σώματι» στον περιβάλλοντα χώρο ενός αμφιθεάτρου, κλειδώνοντας το πνεύμα τους έξω από αυτό. Έχει λογική, λοιπόν, ένα χωροταξικό εμπόδιο ψήφου; Ειδικά σε μια εποχή που οι προτάσεις και η υποστήριξή τους μπορούν να αναρτηθούν και ηλεκτρονικά;


Photo by Edwin Andrade on Unsplash

Επιζητείται, άραγε, η φυσική παρουσία την τυχαία χρονική στιγμή της ψηφοφορίας ή η έκφραση της πλειοψηφίας;


Πιστεύω ακράδαντα ότι όλο το εύρος του πολιτικού φάσματος στα πανεπιστήμια μπορεί να έχει δυνητικά αξιόλογη συνεισφορά στην πολύπλευρη αντιμετώπιση των φοιτητικών ζητημάτων, όσο και αν διαφωνώ με το υφιστάμενο σύστημα των κομματικών παρατάξεων, κυρίως με τις παρωπίδες και τον δογματισμό τους. Ρεαλιστικά, ενδεχομένως και με μια δόση κυνικότητας, το σύστημα αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει σύντομα, οπότε οφείλουμε να επιδιώκουμε το βέλτιστο με όσα μας διατίθενται.


Ναι μεν οι παρατάξεις οφείλουν να μεριμνήσουν, ώστε το περιβάλλον των συλλογικών διαδικασιών να προσελκύσει τους φοιτητές, αλλά αδιαμφισβήτητα η ουσιαστική ανόρθωση του Φοιτητικού Συλλόγου βαραίνει το σύνολο του φοιτητικού σώματος και προϋποθέτει την ενεργό και ουσιαστική επαναδραστηριοποίησή του στα κοινά.


Εντούτοις, είναι υποκριτική, αναχρονιστική και αντιπαραγωγική η εκ των προτέρων απόρριψη κάθε ηλεκτρονικού μέσου, και κατ’ επέκταση κάθε πρότασης αλλαγής και εκσυγχρονισμού, εθελοτυφλώντας μπροστά στην παρακμή των Φοιτητικών Συλλόγων. Οφείλουμε να αναρωτηθούμε αν ο αφορισμός της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, καθώς και κάθε καινοτόμου εγχειρήματος, συνιστά στην πραγματικότητα μια προσπάθεια διάσωσης των συλλογικών διαδικασιών ή, μήπως, διαιωνίζει την παθογένειά τους.


*Ο Οδυσσέας Χατζηπαναγιώτου είναι φοιτητής Ιατρικής στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, κάτοχος Minor Degree Φιλοσοφίας στο Αμερικάνικο Κολλέγιο Ελλάδος (ACG).

2.png

follow us on Instagram @atheniantimes.gr

"Νέα άποψη σε Αθηναϊκούς καιρούς"
- ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ -
Εικόνα1.png
LACREDI LOGO.png
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ -
  • Black Facebook Icon
  • Instagram
Εικόνα1.png
Εικόνα1.png