• ΝΙΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΟΚΑΛΛΗΣ

Τα μονοπώλια των ιδεολογιών

«Τι να μας πείτε εσείς για ανθρωπιά; Έχουμε αποδείξει ότι είμαστε οι μόνοι που στεκόμαστε σταθερά στο πλάι του λαού!».

«Άνθρωποι σαν εσάς, που δεν αγαπάνε την πατρίδα, δεν θα έπρεπε να εκφέρουν την επικίνδυνη άποψή τους για τα εθνικά θέματα!».


Πόσες φορές έχουμε ακούσει κάτι ανάλογο σε καθημερινές μας συζητήσεις, σε ποστ, ακόμα και σε πάνελ, όταν άτομα με αντίθετη ιδεολογική αφετηρία επιχειρούν να αποδείξουν το μονοπώλιο της δικής τους παράταξης στην ευαισθησία πάνω σε σημαντικά ζητήματα;

Photo by Alex Radelich on Unsplash

Δεξιά ίσον αγάπη για την πατρίδα, σεβασμός στις παραδοσιακές αρχές και αξίες του τόπου, αλλά και κοινωνική αναλγησία, αυταρχισμός. Από την άλλη, Αριστερά σημαίνει αλληλεγγύη, αγάπη για τον Άνθρωπο, αλλά και εθνική αδιαφορία, καθεστωτισμό. Σωστά; 100% λάθος!


Αρχικά θα πρέπει να εξετάσουμε τι είναι ιδεολογία. Κάνοντας μια γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο, έπεσα στον εξής ορισμό: «Η ιδεολογία είναι ένα σύνολο ηθικών, κοινωνικών και φιλοσοφικών ιδεών, αρχών, απόψεων και αντιλήψεων· κοσμοθεωρία» (greek-language.gr). Είναι επόμενο, λοιπόν, μέσα στα διάφορα, συγκροτημένα συστήματα αντιλήψεων να εμπεριέχονται διαφορετικές απόψεις για κάθε ζήτημα. Και οι διαφορές αυτές συχνά δεν είναι αχνές, αλλά χαώδη χάσματα μεταξύ δύο -ή περισσότερων- κοσμοθεωριών.

Για να συνεχίσουμε πρέπει να συμφωνήσουμε στο εξής: υπάρχουν κάποιες πανανθρώπινες αξίες οι οποίες δεν έχουν σχέση με ιδεολογίες. Η ανθρωπιά, για παράδειγμα, δεν έχει ιδεολογία. Οι περισσότεροι από εμάς, ο «μέσος άνθρωπος», έχουμε έναν κοινό κώδικα αξιών, τον οποίο δεν μπορεί να σφετεριστεί και να «πουλήσει» μονοπωλιακά καμία ιδεολογία. Σεβόμαστε τον Άνθρωπο, επιθυμούμε το καλό της κοινωνίας, αγαπάμε την πατρίδα στην οποία μεγαλώσαμε και τους ανθρώπους με τους οποίους συνδεθήκαμε.


Πώς μπορεί, λοιπόν, κάποιος που αυτοπροσδιορίζεται ως αριστερός να κατηγορείται ότι δεν αγαπάει την πατρίδα του; Η πατρίδα μας είναι πρωτίστως οι άνθρωποι (γνωστό από την εποχή του Θεμιστοκλή). Οι άνθρωποι με τους οποίους μεγαλώσαμε και συνδεθήκαμε. Πατρίδα είναι το νησί στο οποίο περάσαμε τα πιο όμορφα καλοκαίρια και η πόλη στην οποία μεγαλώσαμε. Αλήθεια, ποιος μπορεί να μην αγαπάει μια τέτοια πατρίδα; Προφανώς λίγοι, πολύ λίγοι.


Πώς μπορεί κάποιος που αυτοπροσδιορίζεται ως δεξιός να κατηγορείται ως κοινωνικά ανάλγητος; Να κατηγορείται δηλαδή ότι δεν αγαπάει την κοινωνία, της οποίας αυτός και οι οικείοι του αποτελούν μέλη; Ποιο το ασυμβίβαστο μεταξύ της δεξιάς ιδεολογίας και της αγάπης για τον συνάνθρωπο ή της αλληλεγγύης; Μάλλον δεν υπάρχει.

Όλοι, λοιπόν, έχουμε κοινά σημεία αναφοράς. Άλλοι γίνονται κοινωνοί κάποιων ιδανικών με μεγαλύτερη θέρμη, άλλοι τηρούν μια πιο ουδέτερη στάση. Υπάρχουν, όμως, σίγουρα, κάποιες κοινές, μεταξύ των ανθρώπων, αξίες και στοχεύσεις. Κι εδώ ακριβώς είναι που υπεισέρχονται οι ιδεολογικές διαφορές. Στο πώς αγαπάμε τον συνάνθρωπο ή την Πατρίδα μας, πώς θεωρούμε ότι θα επιτευχθεί το κοινό καλό, η κοινωνική πρόοδος ή το εθνικό συμφέρον. Και οι ιδεολογικές διαφορές, οι αντίθετες απόψεις πάνω σε σημαντικά ζητήματα είναι απολύτως θεμιτές στο «παίγνιο» της δημοκρατίας . Αυτό, όμως, που δεν είναι θεμιτό, είναι η απαξίωση των αντιθέτων απόψεων, οι «ταμπέλες» και η υπεροπτική κατοχύρωση ενός «μονοπωλίου» ευαισθησίας, από κάθε πλευρά.


Προφανώς, υπάρχουν και εξαιρέσεις. Άνθρωποι που αδιαφορούν για την κοινωνική ευημερία, που δεν σέβονται τον συνάνθρωπο. Άνθρωποι που δεν αγαπούν την Πατρίδα τους και απαξιώνουν πλήρως τις πατροπαράδοτες αρχές της. Είτε γιατί έχουν μια στρεβλή εικόνα της πραγματικότητας, είτε γιατί θεωρούν ότι οι αξίες αυτές είναι χαρακτηριστικά κάποιας άλλης ιδεολογίας, στην οποία και τις χαρίζουν. Διατηρούν μία εκδικητική στάση απέναντι σε πράγματα που θεωρούν ξένα προς αυτούς, χωρίς φυσικά να είναι. Δεν είναι, όμως, ικανό δείγμα ώστε να χαρακτηριστεί από τη συμπεριφορά τους μια ολόκληρη ιδεολογική παράταξη.

Όσοι χτυπάνε μετανάστες και όσοι καίνε ελληνικές σημαίες, δεν είναι (άκρο)δεξιοί, ούτε (άκρο)αριστεροί αντίστοιχα. Είναι άρρωστοι άνθρωποι, χαμηλής νοημοσύνης. Κινούνται, επίσης, στο περιορισμένο φάσμα των εξαιρέσεων.

Οι ιδεολογίες, λοιπόν, πρέπει να θεωρούνται δρόμοι μέσα από τους οποίους θα προσεγγίσουμε το κοινό καλό. Ποιο είναι αυτό; Λίγο-πολύ όλοι το έχουμε στο μυαλό μας. Πώς θα φτάσουμε σε αυτό; Η κάθε ιδεολογία φέρνει τη δική της πρόταση. Συνεπώς, θα πρέπει οι ιδεολογίες να αντιμετωπίζονται ως προτάσεις για την επίτευξη του κοινού καλού, όχι ως αφορμές για μια αέναη και ανήθικη σύγκρουση μεταξύ των ανθρώπων και ως κριτήριο για μια αναχρονιστική κατηγοριοποίησή τους.

2.png

follow us on Instagram @atheniantimes.gr

"Νέα άποψη σε Αθηναϊκούς καιρούς"
- ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ -
Εικόνα1.png
LACREDI LOGO.png
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ -
  • Black Facebook Icon
  • Instagram
Εικόνα1.png
Εικόνα1.png