• GUEST WRITER

«Μία ορθόδοξη ανορθοδοξία»

Γράφει η Μαριλένα Μαυραγάνη


Η πλατφόρμα του Netflix, έχοντας επηρεάσει καθοριστικά την mainstream διεθνή μαζική βιομηχανία του θεάματος με την τεράστια συλλογή της σε σειρές και ταινίες, μονοπώλησε το ενδιαφέρον του κοινού εν όψει καραντίνας. Δεν θα μπορούσε, έτσι, να διαφύγει της προσοχής μας μία σειρά που σκιαγραφεί την απροσδόκητη καθημερινότητα μίας υπερσυντηρητικής μειονότητας˙ το όνομα αυτής, “Unorthodox”. Πρόκειται για μίνι σειρά ισραηλινής παραγωγής τεσσάρων επεισοδίων βασισμένη στο βιβλίο της Ντέμπορα Φέλντμαν “Unorthodox: The Scandalous Rejection of My Hasidic Roots”.


dw.com

Κατ’ αρχάς, η -ελληνικής ετυμολογίας- ονομασία μας προϊδεάζει για μια παραδοξία, κάτι πέραν του αναμενόμενου. Το αναμενόμενο, ωστόσο, καθορίζεται συνήθως (και) από τις απαιτήσεις που ο περίγυρος έχει από εμάς. Αυτή είναι κι η περίπτωση της δεκαεννιάχρονης Έστι Σαπίρο, κατοίκου της υπερορθόδοξης χασιδικής εβραϊκής συνοικίας της Νέας Υόρκης. Δεν είναι παρά μία νεαρή με όνειρα, στα οποία πάντα, ωστόσο, εμπόδιο στέκονται οι παραδόσεις της συντηρητικής κοινότητας όπου ανήκει: η γυναίκα προορίζεται να γίνει αποκλειστικά υπάκουη νοικοκυρά, σύζυγος και μάνα. Άλλωστε, ως απόγονοι Εβραίων επιζώντων του Ολοκαυτώματος, οι Χασιδίτες προσδοκούν από τις γυναίκες να γεννήσουν όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά, προς αναπλήρωσιν των θυμάτων των δεινών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.


Η Έστι βίαια μεταβαίνει από την μετεφηβικό στον ενήλικο βίο, νυμφευόμενη με προξενιό τον επίσης νεαρό Γιάνκι, ξέροντάς τον ελάχιστα. Ως φυσικό επόμενο, τα «σύννεφα» στον γάμο τους δεν αργούν να φανούν, αφού δέχεται τις έντονες πιέσεις της οικογένειας του συζύγου της για τεκνοποίηση. Η Έστι, έχοντας εξαντληθεί ψυχολογικά, αποφασίζει να δραπετεύσει στην Γερμανία. Εκεί βιώνει για πρώτη φορά την απόλυτη ελευθερία, ενώ μάλιστα γνωρίζει μία παρέα νέων μουσικών και συναντά τον έρωτα στο πρόσωπο του Γερμανού Ρόμπερτ. Στο μεταξύ, ο Γιάνκι με τον ξάδελφό του Μόισε, εξαπολύουν «ανθρωποκυνηγητό» για να βρουν την Έστι, με τον πρώτο να έχει απελπιστεί με την εξαφάνιση της συζύγου του.


Αφενός, λοιπόν, η Έστι στερείται της δυνατότητας να επιλέξει πώς θα ζήσει ως άνθρωπος. Επιθυμεί να ξεχωρίσει στο πιάνο και το τραγούδι, να αυτονομηθεί οικονομικά, να συναναστραφεί, να διασκεδάσει και καθετί άλλο θεωρεί η σύγχρονη δυτική κοινωνία δεδομένο για τους νέους της, όμως για κάποιους άλλους δεν είναι. Προβαίνει στο παράτολμο βήμα να κινηθεί σε «αχαρτογράφητα νερά», απορρίπτοντας την ασφάλεια της κλειστής χασιδικής κοινότητας, με την κοινωνική αποδοκιμασία, μία εγκυμοσύνη και κάκιστες συνθήκες διαβίωσης ως φορτίο στις νεανικές της «πλάτες». Σχήμα οξύμωρο, μάλιστα, συνιστά το γεγονός ότι υπάρχει μία τόσο οπισθοδρομική κοινότητα στην Νέα Υόρκη, αχανές αστικό κέντρο που παρέχει σημαντικές ευκαιρίες εξέλιξης κι ανέλιξης. Η Έστι, μολονότι βρίσκεται στο επίκεντρο του επονομαζόμενου «αμερικανικού ονείρου», κυνηγά το όνειρο αυτό όχι στην Αμερική, αλλά στην Ευρώπη.


Αφετέρου, ένα άλλο πρόβλημα στους κόλπους της χασιδικής μικρο-κοινωνίας αποτελεί η γυναικεία της ιδιότητα. Η γυναίκα, εάν ασχολείται με την μουσική και -ευρύτερα- με τις τέχνες, καταδικάζεται ως «ελευθερίων ηθών». Η γυναίκα δεν έχει δικαίωμα στον σεξουαλικό αυτοκαθορισμό και την απόλαυση, αφού δεν είναι παρά μία αναπαραγωγική «μηχανή». Η γυναίκα συνιστά ιδιοκτησία πρώτα της οικογένειάς της κι ύστερα του συζύγου της και της οικογένειας αυτού, με τους πάντες να ανακατεύονται στην προσωπική της ζωή. Η Έστι, εν μέσω των καθημερινών περιστατικών-δειγμάτων κατάφωρου σεξισμού, δικαίως εγκαταλείπει τη συζυγική εστία, η οποία ποτέ δεν υπήρξε πραγματική εστία αγάπης, σεβασμού και γαλήνης για την ίδια, ούτε πρόκειται να υπάρξει˙ όσο κι αν ο Γιάνκι ισχυρίζεται ότι την αγαπά, την θέλει πίσω, θα αλλάξει για χάρη της.


Κλείνοντας, η πλοκή της σειράς αφορά «μία ορθόδοξη ανορθοδοξία». Από την μία, παρακολουθούμε την διπλή καταπίεση ενός ατόμου, ως ανθρώπου γενικότερα κι ως γυναίκας ειδικότερα, στον βωμό των θρησκευτικών πεποιθήσεων και του κακού ιστορικού παρελθόντος. Από την άλλη, η εν λόγω καταπίεση εκδηλώνεται ως σθεναρή αντίσταση στον δυτικό πολιτισμό, καθώς εκτυλίσσεται σε ένα πλαίσιο χωρο-χρόνου που διόλου δεν προμηνύει κάτι τέτοιο. Πάντως, η «κουλτούρα» καταπίεσης μπορεί να ανατραπεί μόνο όταν κάποιος ποθεί στα αλήθεια να δραπετεύσει από αυτόν τον φαύλο κύκλο καταπιεστών και καταπιεζομένων. Η Έστι κατόρθωσε να ξεφύγει, ο Γιάνκι (μάλλον) όχι…


2.png

follow us on Instagram @atheniantimes.gr

"Νέα άποψη σε Αθηναϊκούς καιρούς"
- ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ -
Εικόνα1.png
LACREDI LOGO.png
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ -
  • Black Facebook Icon
  • Instagram
Εικόνα1.png
Εικόνα1.png