• ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΟΥΝΑΚΗΣ

Η Κομμούνα του Παρισιού, 149 άνοιξες μετά

Εκατό σαράντα εννέα χρόνια έχουν περάσει από εκείνον τον Μάρτιο του 1871, την άνοιξη τότε που μπροστά στα μάτια όλων εξετυλίχθη η άγουρη εξέγερση των Παριζιάνων εργατών και μικροαστών, προάγγελος των μελλοντικών αγώνων του εικοστού αιώνα.


Για πρώτη φορά στην ιστορία, η εξουσία, αν και για μικρό χρονικό διάστημα, πέρασε στα χέρια του προλεταριάτου. Μετά από την Μεγάλη Γαλλική Επανάσταση του 1789, οι εργάτες του Παρισιού ξεσηκώθηκαν αρκετές φορές, όπως τον Ιούλιο του 1830, όποτε και τα πλείστα γεγονότα των Αθλίων του Βίκτορα Ουγκό διαδραματίζονται, και το 1848, αγκαζέ με τα υπόλοιπα αστικά κέντρα της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης.


Οι απανωτοί πόλεμοι και οι φρικτές συνθήκες της ζωής στο αστικό Παρίσι του δεκάτου ενάτου καθώς και οι πόλεμοι που προηγήθηκαν, είχαν χαμηλώσει τρομακτικά τον πήχυ της αξιοπρέπειας του βίου του μέσου εργαζόμενου, ωθώντας ως εκ τούτου τους πολίτες στον αγώνα ενάντια σε αυτούς που ζούσαν εις βάρος τους.


Μετά από το πολιτικό κενό που άφησε ο Γαλλοπρωσικός πόλεμος του 1870, ο Γάλλος πρόεδρος Λουί Τιερ διέταξε την απόσυρση 227 κανονιών για την άμυνα της πρωτεύουσας του κράτους, υπό τον φόβο της κατάληψής τους από την ριζοσπαστική Εθνοφρουρά.


Ο απεσταλμένος στρατός δεν κατάφερε να αποσπάσει τον εξοπλισμό, περικυκλώθηκε από τους πολίτες και την Εθνοφρουρά. Ο πρόεδρος αποσύρθηκε στο οχυρό των Βερσαλλιών ώστε να μην συλληφθεί. Η Εθνοφρουρά, σε συνεργασία με μαρξιστές εργάτες της α' Διεθνούς ανέλαβαν τον έλεγχο της πόλης, μέχρι και την 26η Μαρτίου, οπότε και διεξήχθησαν υποδειγματικά οι δημοτικές εκλογές.


Πλειοψηφικά εξελέγη ο Λουί Ογκύστ Μπλανκί (ο οποίος το 1880 εξέδωσε το περιοδικό Όχι Θεοί, Όχι Αφέντες), φυλακισμένος από την Γαλλική Κυβέρνηση, επικεφαλής της δημοτικής αρχής. Το ενενηνταδιμελές συμβούλιο ορκίστηκε στις 28 Μαρτίου, με την μορφή ξεχωριστής κυβέρνησης πλέον. Η ονομασία της κυβέρνησης ήταν «η Κομμούνα των Παρισίων».


Οι Παριζιάνοι εξεργθέντες αντικατέστησαν την τρίχρωμη (μπλε, λευκό, κόκκινο) σημαία της επανάστασης του 1789, που ήταν η επίσημη του Γαλλικού κράτους, με μία μονόχρωμη κόκκινη.


Εκπροσώπησε ένα ευρύ φάσμα εργατών και μικροαστών, ιδεολογικά σοσιαλιστές, μαρξιστές και μη, αναρχικούς προυντονιστές, μπλανκιστές, μετριοπαθείς και άλλους. Επίσης, αξίζει να αναφερθεί πως στην Κομμούνα συμμετείχαν και μη Γάλλοι πολίτες του Παρισιού, όπως Ούγγροι, Ιταλοί, Άγγλοι καθώς και ορισμένοι Έλληνες, όπως οι Σμυρνιοί Εμμανουήλ και Μαρία Δαούδογλου και ο Καστοριανός δικηγόρος Παύλος Αργυριάδης.



Στην Ελλάδα, η αντιμετώπιση της εξέγερσης του Παρισιού προφανώς δεν έτυχε ιδιαίτερων τιμών. Όλες οι εφημερίδες πλην του «Μέλλοντος» ακολούθησαν την αστική γραμμή των κυβερνήσεων των κρατών της Ευρώπης και συνεπώς του Ελληνικού Βασιλείου. Πιο συγκεκριμένα, ο βουλευτής Ζακύνθου Κωνσταντίνος Λομβάρδος δήλωσε την 22α Μαΐου 1871 τα εξής:


«Μικρά και αδύνατος η Ελλάς αλλ’ υπέρ της ελευθερίας πάντοτε αγωνισθείσα και αγωνιζόμενη δεν ημπορεί παρά να υψώσει δυνατά την φωνήν της αγανακτήσεώς της εναντίον εκείνων οι οποίοι εν τη καταχρήσει του ονόματος της ελευθερίας, την ελευθερίαν εσχάτως εν Παρισίοις επολέμησαν. Η Ελλάς μικρά και αδύνατος έλαβε την πείραν ότι ουδέν πολεμιώτερον της ελευθερίας όσον η αταξία. Εάν δεν εξασφαλίζη τι την ελευθερίαν, την εξασφαλίζει ο σεβασμός των νόμων και των δικαιωμάτων εκάστου».



Αυτό που πέτυχαν οι επαναστάτες του Παρισιού ήταν πρωτοφανές όσον αφορά το περιεχόμενο του μηνύματος που μετέφεραν με τις κάνες των όπλων τους πάνω στα οδοφράγματα. Ζητούσαν διαχωρισμό κράτους και εκκλησίας, κατάργηση της παιδικής εργασίας, απαγόρευση της απόδοσης προστίμων από τους εργοδότες προς τους εργαζόμενους, και απόδοση των συντάξεων στις οικογένειες όσων σκοτώθηκαν στον πρόσφατο γαλλοπρωσικό πόλεμο, μεταξύ άλλων. Όλα τα παραπάνω θεσπίστηκαν. Και η Κομμούνα άντεξε την πίεση που του ασκούσαν όλα τα κράτη της Ευρώπης και η επίσημη κυβέρνηση της Γαλλίας για λίγο παραπάνω από 70 ημέρες.

Debout, les damnés de la terre

Debout, les forçats de la faim

La raison tonne en son cratère

C'est l'éruption de la fin

Du passé faisons table rase

Foule esclave, debout, debout

Le monde va changer de base

Nous ne sommes rien, soyons tout

- απόσπ. «Η Διεθνής», τραγούδι το οποίο γράφτηκε τον Ιούνιο του 1871 από τον Ευγένιο Ποτιέ, αναρχικό κομμουνάρο ποιητή. Έχει μεταφραστεί στις περισσότερες γλώσσες του κόσμου.



Μετά την συντριπτική επίθεση του στρατού της αστικής κυβέρνησης της Γαλλίας, τον Μάιο του 1871, η αυτοοργανωμένη διοίκηση της πόλης διαλύθηκε. Ο έλεγχος ξαναπέρασε στα χέρια των αστών ιδιοκτητών των μέσων παραγωγής και η εβδομάδα της τελικής επίθεσης 21 έως 28 Μαΐου του ίδιου έτους έμεινε στην ιστορία ως «la semaine sanglante» - η ματωμένη εβδομάδα. Οι Γάλλοι αστοί συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς, μέχρι πρότινος «εχθρούς», κρίνοντας από τον πόλεμο που είχε προηγηθεί ένα έτος νωρίτερα μεταξύ τους, διότι γνώριζαν πως η επιτυχία μίας τέτοιας εξέγερσης θα ήταν η έναρξη ενός αλυσιδωτού φαινομένου που θα σάρωνε όλη την Ευρώπη και έθετε εαυτούς σε κίνδυνο.


Εκείνη την εβδομάδα σκοτώθηκαν 17.000 έως και 30.000 κομμουνάροι από τον Γαλλοπρωσικό στρατό.

Έναν χρόνο μετά την διάλυση της λαοκρατικής κυβέρνησης του Παρισιού, στην Χάγη, με αφορμή την ίδια και αντικείμενο διαφωνίας την στάση και λειτουργία της, η Διεθνής διασπάστηκε στα δύο σημαντικότερα ρεύματά της, τους Κομμουνιστές, με μπροστάρη τον Κάρολο Μαρξ, και τους Αναρχικούς, με μπροστάρη τον Μιχαήλ Μπακούνιν.







«Το Παρίσι των εργατών με την Κομμούνα του θα γιορτάζεται πάντα σαν δοξασμένος προάγγελος μιας νέας κοινωνίας. Τους μάρτυρές της τους έχει κλείσει μέσα στη μεγάλη της καρδιά η εργατική τάξη. Τους εξολοθρευτές της τους κάρφωσε κιόλας η Ιστορία στον πάσσαλο της ατίμωσης απ' όπου δεν μπορούν να τους λυτρώσουν μήτε όλες οι προσευχές των παπάδων τους»,

Καρλ Μαρξ, «Ο Εμφύλιος Πόλεμος στην

Γαλλία» 1871






Για περισσότερα στοιχεία για τους Έλληνες κομμουνάρους:

(ανακτηθείσες ιστοσελίδες, 27 Μαρτίου 2020)

2.png

follow us on Instagram @atheniantimes.gr

"Νέα άποψη σε Αθηναϊκούς καιρούς"
- ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ -
Εικόνα1.png
LACREDI LOGO.png
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ -
  • Black Facebook Icon
  • Instagram
Εικόνα1.png
Εικόνα1.png