• GUEST WRITER

Για ποιον λόγο τρέχεις;



Photo by Hamish Duncan on Unsplash

Γράφει ο Κωνσταντίνος. Ι. Ευθυμίου*



«Κατά τον δαίμονα εαυτού»

Επιγραφή στον τάφο του Τζιμ Μόρισον,

τραγουδιστή των Doors

(Η επιγραφή είναι στα Ελληνικά)



Εδώ και τρείς μήνες όλοι βιώνουμε κάτι πρωτόγνωρο. Η συνειδητοποίηση πως ο χρόνος είναι σχετικός λειτουργεί απλώς προσθετικά στην συσσωρευμένη σύγχυση και τον φόβο για το άγνωστο. Μια πανδημία, μια στέρηση ατομικών ελευθεριών και μια επακόλουθη – έως αναμενόμενη – σύγχυση ταυτότητας, όλα μαζί και το καθένα ξεχωριστά αποτελούν μια γενικευμένη νόρμα την οποία λίγο έως πολύ συναντούμε πίσω από ερμητικά κλειστά χείλη, καλυμμένα με άσπρες μάσκες. Σε κάθε βήμα στο μετρό, στους δρόμους της πολύπαθης αυτής πρωτεύουσας, και ένα ζευγάρια μάτια να πλανάται «αυθαίρετα» στον μοναδικό χωρόχρονο. Είναι και αυτό μια στιγμή κατανόησης πως κανείς μας δεν μπορεί να προκαθορίσει άρτια τα μελλούμενα. Τα μάτια όμως ουρλιάζουν και ας είναι φιμωμένα τα χείλη.


Η υγειονομική κρίση που ήρθε απρόσκλητα στην πόρτα μας προκάλεσε αναμφίβολα ένα τσουνάμι συνειρμών, σκέψεων, αναθεωρήσεων και αποφάσεων. Οδήγησε στην απομυθοποίηση αξιών, στον επαναπροσδιορισμό νέων, στην αποδοχή κατακριτέων εννοιών και στην εξύψωση των άρτιων. Κυρίως βοήθησε στην κατανόηση της προυπάρχουσας κρίσης αξιών. Βλέπετε, η ελληνική κοινωνία δεν διαφέρει σε τίποτα από άλλες του δυτικού κόσμου. Λίγα δημογραφικά και αυτούσια χαρακτηριστικά ιδεοτύπων ξεχωρίζουν κάθε κοινωνική συμπεριφορά από χώρα σε χώρα. Οι κοινωνικές δομές στον καπιταλισμό, ο παγκοσμιοποιημένος τρόπος σκέψης της ελεύθερης εποχής έχουν συμβάλει στην διαμόρφωση μιας καθολικότητας. Έτσι κάθε κρίση που δημιουργείται έρχεται να «προκαλέσει» την σύγκριση με άλλες κοινωνίες, με άλλα λάθη, με άλλες μεταβλητές.


Έτσι, όπως και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές κοινωνίες, η ελληνική έχει εκπαιδευθεί τις τελευταίες δεκαετίες σε έναν γρήγορο τρόπο ζωής, σε ένα διαρκές «κυνήγι στόχων», το οποίο αποτελεί και την ραχοκοκαλιά του δυτικού τρόπου σκέψης. Ο φρενήρης ρυθμός, ο σχεδόν μηχανικός αναπνευστικός παλμός στον οποίο όλοι χορεύουμε ρυθμικά μέρα νύχτα, κλονίστηκε σε υπερθετικό βαθμό με το απόλυτο αυτό υγειονομικό σοκ. Οι έννοιες του χρόνου, του καθήκοντος, της αρτιότητας, της αξίας της ανθρώπινης ζωής, της τέχνης, της οικογένειας σαν να απέκτησαν ξανά λίγο από την χαμένη τους λάμψη. Η έννοια του σκοπού από την άλλη ήταν και αυτή που δέχθηκε το ισχυρότερο πλήγμα και θα αποδειχθεί στο άμεσο μέλλον ως και η πιο καθοριστική για την επιτυχή μετάβαση του ανθρώπου στην νέα πραγματικότητα.


Όλη μας την ζωή μάθαμε να κυνηγάμε σκοπούς. Πάντα ξεκινούσαμε από το τέλος. Από την κούνια γαλουχούμαστε στην επίτευξη ιδανικών στόχων. Έτσι σε κάθε φάση της ζωής μας, στην απέλπιδα προσπάθειά μας να επιτύχουμε δημιουργούμε πλασματικά κίνητρα για να δικαιολογήσουμε τους στόχους αυτούς. Η πλειοψηφία των στόχων αυτών δεν είναι υπαρκτοί καθώς δεν τους έχουμε επιλέξει εμείς. Μας έχουν παρουσιαστεί τετελεσμένα με τον μανδύα της κοινωνικής επιτυχίας, της οικογενειακής υποχρέωσης και της εκπλήρωσης του ανικανοποίητου. Έτσι, μη ρεαλιστικοί στόχοι, μας σπρώχνουν στο να δημιουργήσουμε πλασματικά κίνητρα που να εξηγούν και να αιτιολογούν σε τρίτους αλλά και σε εμάς τους ίδιους τον λόγο που επιθυμούμε τους πλασματικούς στόχους. Χρόνια και χρόνια περνάνε, και σε κάθε επίτευξη ενός πλασματικού στόχου, το ανικανοποίητο επανέρχεται και εγώ και εσύ κυνηγάμε τον επόμενο στόχο. Και ύστερα τον επόμενο. Ένα διαρκές κυνήγι στόχων με την ανηδονία παρέα και την κριτική των τρίτων, της κοινωνίας, της οικογένειας να αποτελεί το καύσιμο. Το πρόβλημα έγκειται στο ότι με το να κυνηγάς διαρκώς στόχους που δεν επιθυμείς και με το να τους δικαιολογείς με κίνητρα τα οποία ούτε εσύ πιστεύεις ή επιθυμείς να υποστηρίζεις πλέον, αυτό-εγκλωβίζεσαι σε ένα φαύλο κύκλο ανικανοποίητου. Γιατί πολύ απλά αυτό που νομίζεις πως επιθυμείς δεν το επιθυμείς. Αν το επιθυμούσες, η πληρότητα της επίτευξης του στόχου θα ήταν λυτρωτική.


Στα τετραγωνικά που ο καθένας έτυχε να εγκλωβιστεί εν μέσω της καραντίνας, ήρθε μοιραία αντιμέτωπος με οδυνηρές αλήθειες. Η παύση του χρόνου αποτέλεσε ένα δημιουργικό σοκ για τους περισσότερους και μια αλησμόνητη – όπως θα αποδειχθεί- ευκαιρία ατομικού επαναπροσδιορισμού. Ερωτήσεις όπως: «Που πάω;», «τι δουλειά θα κάνω στο μέλλον», «ποιοι με αγαπάνε τελικά», «ποιος είναι ο στενός πυρήνας μου», «πως είναι η ζωή μου χωρίς χρήματα» και η σημαντικότερη «τι θέλω πραγματικά από μένα», όλες αποτελούν και κομμάτια μιας αδιαμφισβήτητης κρίσης ταυτότητας. Αυτή όμως η κρίση είναι και η επιτομή της δημιουργίας. Αυτό που δεν κατανοείται εύκολα είναι πως η κρίση αυτή είναι μια χρυσή ευκαιρία, μια δεύτερη ευκαιρία για κάποιους στο να επανατοποθετήσουν έννοιες, ανθρώπους και αξίες στην σωστή για εκείνους βάση.


Οι ερωτήσεις αυτές και άλλες τόσες, όσο σκληρές και αν φαντάζουν, έρχονται ως φάρμακο σε μια πραγματικότητα που χρίζει ίασης. Μιας νέας πραγματικότητας που μας προκαλεί να ξεκινήσουμε ανάποδα για μια φορά: πρώτα από τα κίνητρα, από τις αρετές μας, από αυτά που αγαπάμε και μας προφέρουν εσωτερική γαλήνη και πληρότητα και ύστερα να τα συνδέσουμε με στόχους. Έτσι οι νέοι στόχοι δεν θα είναι πλέον φορετοί αλλά υπαρκτοί, επιθυμητοί. Η επίτευξή τους δε, θα προκαλεί τέτοια ευτυχία και θα οδηγεί στην αυτό-πραγμάτωση. Οι περισσότερες διαταραχές και κρίσεις ταυτότητας σύμφωνα με έρευνες αλλά και με περιστατικά που αντιμετώπισα στο γραφείο μου, έχει αποδειχθεί πως προκαλούνται από την ύπαρξη πλασματικών στόχων, από την μίμηση με πλασματικά πρότυπα και από το ανηλεές κυνήγι μιας φαντασιακής πραγματικότητας την οποία εν τέλει δεν επιθυμεί ούτε ο ίδιος που την κυνηγά. Είναι πραγματικά συγκλονιστικά θλιβερό, να κυνηγάς μια ζωή την οποία δεν κατανόησες ποτέ αν επιθυμείς. Για αυτό τον λόγο λοιπόν, είναι μια χρυσή ευκαιρία να αναρωτηθούμε «γιατί τρέχουμε;» και να μοιράσουμε διαφορετικά την τράπουλα της ζωής μας αυτή την φορά. Τέτοιες ευκαιρίες δεν χάνονται.



*O Κωνσταντίνος. Ι. Ευθυμίου είναι Ψυχολόγος, Επαγγελματικός Σύμβουλος & Συγγραφέας

2.png

follow us on Instagram @atheniantimes.gr

"Νέα άποψη σε Αθηναϊκούς καιρούς"
- ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ -
Εικόνα1.png
LACREDI LOGO.png
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ -
  • Black Facebook Icon
  • Instagram
Εικόνα1.png
Εικόνα1.png