• ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ

European Law Moot Court: Πώς κατάφερε να σημειώσει νέα σημαντική διάκριση η Νομική Αθηνών;

Παρά τις αντίξοες συνθήκες, η συμμετοχή σε διεθνείς διαγωνισμούς εικονικών δικών αποτελεί σταθερά βασικό μέλημα των ανερχόμενων νομικών του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, που επιδίδονται με αφοσίωση, αγάπη για το επιστημονικό τους αντικείμενο και δίψα για νέες γνώσεις και προκλήσεις σε προσομοιώσεις δικαστηρίων διεθνούς φήμης και κύρους. Αυτή τη φορά στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός μας βρίσκεται το Ενωσιακό Δίκαιο, ήτοι το ισχύον δίκαιο στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένα σύστημα κανόνων και προβλέψεων που τυγχάνει σήμερα εξέχουσας σημασίας, δεδομένης της αξιοσημείωτης επιρροής που ασκεί η ενωσιακή έννομη τάξη στη διαμόρφωση των νομοθετημάτων της εσωτερικής, καθώς και της ολοένα και διευρυνόμενης μετατόπισης αρμοδιοτήτων από το εθνικό δίκαιο στους κόλπους ενός “υπερεθνικού” διεθνούς οργανισμού, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση.


Ανώτατο δικαστικό όργανο του εν λόγω οργανισμού είναι το Δικαστήριο της ΕΕ(ΔΕΕ), αποκλειστικά αρμόδιο όχι μόνο για την ερμηνεία των κανόνων του Ευρωπαϊκού Δικαίου, αλλά και για την εξασφάλιση της εφαρμογής των ισχυουσών προβλέψεων, και δη για την επιβολή προστίμων σε κράτη που δε συμμορφώνονται με αυτές. Τέτοιες κυρώσεις έχουν φυσικά μεγάλο οικονομικό αντίκτυπο, καθώς επιφέρουν τη στέρηση από το εναγόμενο κράτος σημαντικών κονδυλίων που προορίζονταν για αυτό ή που θα μπορούσε να διεκδικήσει από τον Προϋπολογισμό της Ένωσης. Ένα τόσο λοιπόν σημαντικό όργανο αποτελεί και το αντικείμενο της προσομοίωσης στην οποία αναφερόμαστε, δηλαδή του European Law Moot Court, του σημαντικότερου θεσμού εικονικών δικών στο πεδίο του Ευρωπαϊκού Δικαίου, μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 1988, με σκοπό να παρέχει στους νεαρούς νομικούς που μοιράζονται το ίδιο πάθος για το Δίκαιο της ΕΕ την ευκαιρία να εφαρμόσουν τις θεωρητικές τους γνώσεις στην πράξη, σε συνθήκες ρεαλιστικές, ενώπιον ενός ιδιαίτερα απαιτητικού Προεδρείου στελεχωμένου από εξέχοντες νομικούς, μερικοί εκ των οποίων είναι δε και πραγματικοί δικαστές του ΔΕΕ.

Έχοντας έρθει σε μια πρώτη επαφή με τον θεσμό, είναι η κατάλληλη ώρα να γνωρίσουμε και τους πρωταγωνιστές της νέας επιτυχίας της Νομικής Σχολής στον διαγωνισμό. Ο λόγος για τους: Μαρία Βασταρδή, Στάθη Καπραβέλο, Ειρήνη(-Πελαγία) Κωνσταντινοπούλου, Βίκυ Λαμπρινούδη, οι οποίοι εκπροσώπησαν τη σχολή κατά τους προφορικούς γύρους και τη Χρύσα Αναστασοπούλου και τον Βασίλη Σκονδρέα, οι οποίοι ανέλαβαν μαζί με τους υπόλοιπους συμμετέχοντες τη σύνταξη των γραπτών υπομνημάτων κατά τον αντίστοιχο γύρο του διαγωνισμού. Χάρη στην πολύτιμη στήριξη και την αδιάκοπη καθοδήγηση των προπονητών τους, της Μελίνας Φουρφουρή-Ηλιάδου και του Κωνσταντίνου Λαμπρινούδη, οι φιλόδοξοι φοιτητές ήρθαν επιτυχώς αντιμέτωποι με άλλα 80 περίπου πανεπιστήμια από την Ευρώπη αλλά και την Αμερική, και χάρη στη βαθμολογία που συγκέντρωσαν κατά τη γραπτή διαδικασία κατόρθωσαν αρχικά να προκριθούν μεταξύ των 48 πανεπιστημίων που θα συμμετείχαν στους προφορικούς γύρους. Έτσι, βρέθηκαν στις αίθουσες του Πανεπιστημίου του Βουκουρεστίου να αγορεύουν τόσο στα αγγλικά όσο και στα γαλλικά εξοπλισμένοι με το απόσταγμα της πολύμηνης έρευνάς τους και τη δικανική τους πειθώ στους περιφερειακούς τελικούς (13-15 Φεβρουαρίου), κατά τη διάρκεια των οποίων κατατάχθηκαν μεταξύ των 8 καλύτερων ομάδων του διαγωνισμού. Μάλιστα, κατάφεραν να συγκεντρώσουν υψηλότερη βαθμολογία από πανεπιστήμια-κολοσσούς του εξωτερικού, όπως αυτό της Σορβόννης, της Χάγης, αλλά και το Κολλέγιο της Ευρώπης της Μπρυζ, το οποίο για 3 συνεχόμενες χρονιές είχε εξασφαλίσει την 1η θέση στον διαγωνισμό.


Οι συμμετέχοντες με τους προπονητές τους

Ο φετινός διαγωνισμός έφερε τους συμμετέχοντες αντιμέτωπους με μια ασυνήθιστα περίπλοκη υπόθεση. Μία από τις βασικότερες αρμοδιότητες του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να αποφαίνεται επί προδικαστικών ερωτημάτων που τίθενται ενώπιόν του από κάποιο εθνικό δικαστήριο ενός κράτους-μέλους της ΕΕ, σχετικά με ζητήματα ερμηνευτικά του δικαίου της Ένωσης. Το πρώτο από τα 3 προδικαστικά ερωτήματα που διατυπώθηκαν εν προκειμένω με βάση τα πραγματικά περιστατικά της εξεταζόμενης υπόθεσης αφορούσε τη σύγκρουση και κατ’ επέκταση την πρόκληση της στάθμισης ανάμεσα στη θρησκευτική ελευθερία -συνταγματικά θεμελιωμένο δικαίωμα- αφενός και τα δικαιώματα των ζώων αφετέρου, εγείροντας προβληματισμούς γύρω από τις επιτρεπόμενες μεθόδους σφαγής αυτών, ιδιαίτερα όταν κάποιοι εξ’ αυτών έχουν καθιερωθεί εθιμικά στο πλαίσιο επίσημης θρησκευτικής λατρείας. Έπειτα, με αφόρμηση από την πρόσφατη εμφάνιση και ανάπτυξη της ιδέας εντός της ΕΕ περί κατάργησης των εποχιακών ζωνών ώρας, στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα παρουσιάστηκε στους διαγωνιζόμενους το ακραίο παράδειγμα της κατοχύρωσης μόνιμα αποκλειστικά της θερινής ζώνης ώρας σε ένα φανταστικό κράτος, κάτι που τους οδήγησε στη διερεύνηση των επιπτώσεων της εφαρμογής ενός τέτοιου μέτρου στη δημόσια υγεία και ασφάλεια (διαταραχές ύπνου, ανατολή του ηλίου τον χειμώνα υπερβολικά αργά με αποτέλεσμα την αύξηση του κινδύνου αυτοκινητιστικών ατυχημάτων κατά τις πρωινές ώρες αιχμής, οπότε ο φωτισμός θα ήταν ελάχιστος). Τέλος, με σαφείς παραπομπές στο Brexit, το τρίτο προδικαστικό ερώτημα προβλημάτισε τις συμμετέχουσες ομάδες γύρω από το ενδεχόμενο μη τακτικής εξόδου ενός κράτους από την ΕΕ· και ειδικότερα σε ό,τι αφορά φορολογικά ζητήματα και το δικαίωμα της Ένωσης να διαπραγματεύεται και να έχει λόγο αναφορικά με το φορολογικό καθεστώς στο οποίο υποβάλλεται ένα κράτος-μέλος της, στο έδαφος ενός τρίτου κράτους, ήτοι του φανταστικού κράτους της υπόθεσης που εξήλθε ανώμαλα από αυτήν. Μπορεί ένα τέτοιο κράτος σαν το τελευταίο να εξισωθεί έστω και προσωρινά με κράτος-μέλος σε ζητήματα φορολογίας και ποιος ο ρόλος που διεκδικεί η Ένωση ως προς την παρέμβασή της σε ένα τέτοιο σενάριο; Ευτυχώς, αυτή δεν ήταν η περίπτωση του Brexit, που έγινε ομαλώς και με σχετική συμφωνία, ώστε τα πράγματα δεν περιπλέχτηκαν. Ωστόσο, αυτό δεν ήταν δεδομένο κατά τον χρόνο της προετοιμασίας των παιδιών για τον διαγωνισμό.


Με μια τέτοια υπόθεση, όλοι απορήσαμε για το πώς κατάφεραν τα παιδιά της Νομικής του Πανεπιστημίου της πόλης μας να διαχειριστούν τις προκλήσεις του διαγωνισμού με τέτοια επιτυχία. Γι’ αυτό και σπεύσαμε να τα συναντήσουμε μετά την επιστροφή τους από τη ρουμανική πρωτεύουσα και να εξασφαλίσουμε τη δική τους διεισδυτική ματιά σε κάθε φάση της διαδικασίας του διαγωνισμού, ώστε να απαντήσουμε σε όλα τα ερωτήματα που ανέκυψαν στο μυαλό μας και που μας αφορούν. Η αλήθεια είναι πως μόνο και μόνο για την υπόθεση, χρειαστήκαμε αρκετό χρόνο ώστε να γίνει κατανοητή σε έναν ικανοποιητικό βαθμό!



Πέρα από την αντικειμενική της δυσκολία, τα μέλη της ομάδας μας δήλωσαν ότι εντοπίζουν πλήθος επίκαιρων ζητημάτων στη φετινή υπόθεση. Πρώτα απ’ όλα, αναδύονται ερωτήματα ηθικά σε σχέση με την προστασία των ζώων όταν αυτή έρχεται σε σύγκρουση με θρησκευτικής προέλευσης πρακτικές, και ιδίως στη σημερινή εποχή όπου οι αφίξεις μεταναστευτικών ρευμάτων όλο και αυξάνονται. Ειδικότερα, με ποιο τρόπο θα αντιμετωπίσει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, θα προστατεύσει ή θα περιορίσει, θρησκευτικές μειονότητες που εφαρμόζουν ιδιαίτερες πρακτικές σφαγών, όπως στην περίπτωση των κρεάτων “Χαλάλ” των Μουσουλμάνων ή σύμφωνα με το “Κοσέρ” των Εβραίων; Ποιο δικαίωμα θα υπερισχύσει; Όταν θίγονται ατομικά και κοινωνικά ανθρώπινα δικαιώματα, τα ζητήματα είναι εξαιρετικά λεπτά. Ακόμη, με αφόρμηση από την υπόθεση, οι συμμετέχοντες μας εξέφρασαν τον προβληματισμό τους για την αδυναμία μιας πιθανής Ευρωπαϊκής Οδηγίας που θα απαγορεύει σε κάθε κράτος-μέλος να εφαρμόζει την πρακτική των μεταβαλλόμενων ζωνών ώρας ανά εποχή, ως προς το να λαμβάνει υπόψιν τα ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά και τις ανάγκες της κάθε χώρας.


Ερχόμενοι στα ενδότερα της συμμετοχής στον διαγωνισμό, τα παιδιά ήρθαν σε πρώτη επαφή με αυτόν μέσω ενημέρωσης από την επίσημη ιστοσελίδα της σχολής ή μέσω παρουσίασης που έγινε από προηγούμενους συμμετέχοντες στο πλαίσιο σχετικού μαθήματος. Ομόφωνα η ομάδα μας επιβεβαίωσε πως δεν απαιτούνται εξειδικευμένες γνώσεις, παρά μόνο όρεξη για δουλειά και αφοσίωση στη διαδικασία της προετοιμασίας. Για αρκετούς βασικό κριτήριο για να επιλέξουν να επιδοθούν στον συγκεκριμένο διαγωνισμό ήταν η αγάπη τους για τον συγκεκριμένο κλάδο δικαίου, ωστόσο ο Βασίλης μας είπε χαρακτηριστικά: “και καμία γνώση να μην είχε κάποιος, θα μπορούσε να εξελιχθεί”. Αυτό τα λέει όλα, αν και μας ξενίζει. Ας συνεχίσουμε παρακάτω και θα καταλάβουμε περισσότερα. Και από τη διαδικασία επιλογής των φοιτητών που θα συμμετείχαν, έγινε αντιληπτό πως, αν και προηγούμενη εμπειρία και εξοικείωση με τον δημόσιο λόγο, καθώς και η γνώση ξένων γλωσσών συνεκτιμώνται θετικά, κρίσιμες δεν είναι οι γνώσεις, αλλά η συνθετική και η κριτική σκέψη, η ικανότητα έξυπνης διαλογής μεταξύ του όγκου των πληροφοριών που ανακύπτουν κατά το διερευνητικό στάδιο, όπως μας εξήγησε ο Στάθης. Δε θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε περισσότερο. Πράγματι κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, όπως συνηθίζεται, ζητήθηκε από τους υποψηφίους να παρουσιάσουν τα επιχειρήματά τους, κατόπιν έρευνας επί ενός αποσπάσματος παλαιότερης υπόθεσης του διαγωνισμού. Με άλλα λόγια, εκτιμήθηκε η κριτική τους ικανότητα και η συλλογιστική πορεία που ακολούθησαν για τη δόμηση δικανικών συλλογισμών. Σημασία δεν έχει το τέλειο επιχείρημα, μας διευκρίνισαν, αλλά ο τρόπος σκέψης, η νομική θεμελίωση.


Τώρα βέβαια φτάνουμε στο πιο κρίσιμο ζήτημα. Πώς εργάστηκε η ομάδα ώστε να εξασφαλίσει αξιοσημείωτη παγκόσμια κατάταξη και να μας κάνει να μιλάμε τόσο για το κατόρθωμά της αυτό σήμερα; Για αρχή, όλα τα μέλη της ομάδας σχεδόν χρησιμοποίησαν τη χαρακτηριστική λέξη της αφοσίωσης. Από τις αρχές του Οκτωβρίου μέχρι και τους περιφερειακούς τελικούς, οι συμμετέχοντες αφοσιώθηκαν σε ένα σαγηνευτικό ταξίδι γνώσης και αναζήτησης, που για αυτούς τους μήνες έγινε για αυτούς μια κουραστική αλλά συγκλονιστική καθημερινότητα. Έξι συμφοιτητές που δε γνωρίζονταν εκ των προτέρων παρά μόνο φυσιογνωμικά, αποδέχτηκαν από κοινού την πρόκληση του ELMC και έγιναν ο ένας κομμάτι της ημέρας του άλλου. Όπως μας εξήγησαν, εξαρχής επιδόθηκαν στην έρευνά τους, στη βάση καθημερινών συναντήσεων, χωρίς αυτό να σημαίνει βέβαια ότι κάθε άλλη τους ενασχόληση ξαφνικά πάγωσε. Η Χρύσα μάλιστα, συνδύασε την εμπειρία της με το βόλλεϋ, ένα άθλημα που εμπλουτίζει στη ζωή της εδώ και χρόνια. Εμείς ωστόσο αναρωτηθήκαμε, ποιο υπήρξε το κίνητρο μιας τέτοιας συλλογικής προσπάθειας, ποια η σπίθα που είναι ικανή να διατηρεί το ενδιαφέρον και τη δίψα αμείωτα για την επένδυση τόσου χρόνου και κόπου σε ένα ομολογουμένως δύσκολο και αβέβαιο ως προς την έκβασή του εγχείρημα; Μερικοί ενθουσιάστηκαν με την ανακάλυψη της πρακτικής εφαρμογής των θεωρητικών τους γνώσεων, χάρη στην πρωτογενή έρευνα, άλλοι αφέθηκαν σε αυτό το ταξίδι προς το άγνωστο χωρίς να επικεντρώνονται στον προορισμό του, παρά μόνο στη γνώση του τώρα. “Δεν πηγαίναμε για τη διάκριση, το διασκεδάζαμε, μας τραβούσε να ασχοληθούμε λίγο ακόμα και λίγο ακόμα…”, μας εξομολογήθηκαν η Ειρήνη, η Μαρία και η Βίκυ. Όλοι όμως βίωσαν την ίδια επιθυμία και ανάγκη να ξυπνούν το πρωί και να σπεύδουν στη βιβλιοθήκη και στα άλλα σημεία συνάντησης προκειμένου να περάσουν χρόνο με την ομάδα τους, μια ομάδα που μέρα με τη μέρα έγινε μια παρέα. Με τόσες ώρες συνεργασίας, το δέσιμο και η οικειότητα είναι αναπόφευκτα, μας εξήγησε η Χρύσα. Ο Βασίλης μας εξομολογείται ότι δεν μπορούσε σε καμία περίπτωση να περιμένει μέσα από αυτή την εμπειρία τη δημιουργία μιας πραγματικής φιλίας, η οποία αντέχει στον χρόνο, ώστε μέχρι σήμερα αυτή η παρέα έχει κοινά σημεία αναφοράς και τα παιδιά περνούν χρόνο μαζί σαν από φυσική ανάγκη. Όπως μας είπε χαρακτηριστικά: “Δε θα περίμενα ποτέ να νιώθω ανθρώπους που γνωρίζω για τόσο μικρό χρονικό διάστημα τόσο κοντά μου, όσο άτομα που βρίσκονται στη ζωή μου εδώ και 20 χρόνια”. Ειλικρινά, και σε εμάς το ίδιο απίστευτο φαίνεται και αναγνωρίζουμε το αξιοζήλευτο μιας τέτοιας τύχης!


Έτσι, όλοι ανεξαιρέτως ανέφεραν ένα τέλειο κλίμα συνεργασίας και συνεννόησης μεταξύ τους. Ο Βασίλης μας εξήγησε ότι το δυνατό σημείο της ομάδας ήταν το εξής: “ήμασταν σοβαροί, όχι σοβαροφανείς. Όταν έπρεπε επιδιδόμασταν στη δουλειά, αλλά ξέραμε και πότε να κάνουμε πλάκα, θέτοντας τα κατάλληλα όρια στον ίδιο μας τον εαυτό”. Συνεχίζοντας, τονίζει ότι αν δεν παραμερίσεις το εγώ, για να προτάξεις το εμείς, είναι αδύνατο να προχωρήσεις σε ένα τέτοιο εγχείρημα. Πιο συγκεκριμένα, απαραίτητη κρίνεται η διαλλακτικότητα κατά την εργασία της ομάδας και η προάσπιση του καλού αυτής σε κάθε περίπτωση. Σημασία δεν έχει ποιο επιχείρημα μας αρέσει ή μας ταιριάζει καλύτερα, αλλά ποιο είναι το πειστικότερο, ποιο είναι το πιθανότερο να προταθεί από τους συναγωνιστές, έναν όρο που χρησιμοποίησαν πολλάκις τα παιδιά, καθιστώντας εμφανές πως δεν είδαν ούτε στιγμή την προσομοίωση ανταγωνιστικά, αλλά περισσότερο υπό το πρίσμα του ευγενούς συναγωνισμού. Η Χρύσα μας ανέφερε: “Στις υποχρεώσεις φροντίζαμε να καλύπτουμε ο ένας τον άλλον και να δείχνουμε κατανόηση. Δεν κοιτούσαμε ο καθένας πώς θα αναδείξει τον εαυτό του, αλλά πώς θα εξασφαλιστεί το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα”. Αυτό τα λέει πράγματι όλα! Όπως μας είπε και ο Στάθης, ο καθένας γνωρίζει για τον εαυτό του πόση δουλειά έχει αφιερώσει και πόσο έχει εξελιχθεί. Από εκεί και πέρα, υπάρχει μόνο η ομάδα. Και η δυνατή ομάδα επικεντρώνεται στα εξής: θέτει μικρούς στόχους, διασφαλίζει την ισορροπία και αξιοποιεί τα δυνατά σημεία κάθε μέλους της προς ένα ομοιόμορφο αποτέλεσμα όσο το δυνατόν πιο πλήρες, αναπτύσσει στους κόλπους της την έννοια της αμοιβαίας στήριξης, τόσο σε επίπεδο δουλειάς όσο και ψυχολογικά, συνεχίζει ο Στάθης.


Πέρα όμως από την επένδυση χρόνου, καθοριστικός υπήρξε ο τρόπος εργασίας που ακολούθησαν τα μέλη της ομάδας. Αξιοποίησαν τα οφέλη ενός συνετού καταμερισμού εργασιών, διαιρούμενοι σε υποομάδες οι οποίες ανέλαβαν να εντρυφήσουν σε ένα συγκεκριμένοι προδικαστικό ερώτημα ή κομμάτι της υπόθεσης, χωρίς αυτό να σημαίνει βέβαια ότι έπαψε να έχει ο καθένας ξεχωριστά εποπτεία επί του συνόλου της υπόθεσης. Η σύνθεση δεν υπήρξε προσθετική, αλλά διαπλέχθηκε σε πολλά επίπεδα και είχε τον χαρακτήρα της αλληλοσυμπλήρωσης και της αμοιβαίας ενδυνάμωσης μεταξύ των διαφόρων σκέψεων, όπως μας εξήγησε η ομάδα. Ακόμη, δε δίστασαν να δοκιμάσουν ξανά και ξανά νέες ιδέες και διατυπώσεις των σκέψεών τους, σε σημείο που έφτασαν να επεξεργάζονται λέξη προς λέξη το κείμενο του δικογράφου που τους ζητήθηκε να αποστείλουν, δίνοντας έμφαση στη λεπτομέρεια, την ακρίβεια, την περιεκτικότητα και εν τέλει την αμεσότητα και την απλότητα του ισχυρισμού τους. Ο ίδιος ο διαγωνισμός άλλωστε προτρέπει τους συμμετέχοντες να προτιμούν τη λιτότητα και τη σαφήνεια, γλώσσα απλή και κατανοητή αντί για εκφράσεις εντυπωσιασμού, δηλαδή να εστιάζουν στην ουσία του προβαλλόμενου επιχειρήματος και όχι στο εξωτερικό του περίβλημα. Ο τελικός στόχος είναι η πειστικότητα, μας εξήγησε η Χρύσα, και ένα επιχείρημα είναι εν τέλει πειστικό όταν μπορεί κανείς να το αποδώσει τόσο απλά και φυσικά, ώστε να δημιουργεί επιτυχημένα την εντύπωση ότι το ασπάζεται ακόμη και αν αντίκειται στην πιο βασική προσωπική του ιδεολογία! Πρόκειται δε για μια γενικότερη σταθερή τάση σε ό,τι αφορά το ΔΕΕ (στο οποίο βέβαια υπενθυμίζουμε: τίθεναι προδικαστικά ερωτήματα από εθνικά δικαστήρια, όχι από ιδιώτες διαδίκους) σε αντίθεση με τους περίτεχνους και ενίοτε δύσπεπτους λόγους που έχουμε συνηθίσει στην παραδοσιακή δικηγορία (λατινισμοί, εκφράσεις εντυπωσιασμού). Τι είναι άραγε πιο θεμιτό; Θα θέλαμε να δούμε μια τέτοια τάση και στα εθνικά δικαστήρια;


Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να αναδείξουμε τον ρόλο των προπονητών, για τον οποίο μας μίλησε σύσσωμη η ομάδα από την πρώτη στιγμή. Τα παιδιά περιγράφουν σήμερα τους coaches τους ως “υποδειγματικούς”. Ο Βασίλης μας λέει χαρακτηριστικά ότι στη σκέψη ότι θα τους συναντούσε, ένιωθε πραγματική χαρά, καθώς περιγράφει τη σχέση που αναπτύχθηκε μεταξύ αυτών και των συμμετεχόντων περισσότερο ως μια σχέση συνεργασίας, ακόμη μάλιστα και φιλίας, παρά “εξουσίας” ή κάποιας ιεραρχίας. Η συνεισφορά τους υπήρξε μείζονος σημασίας: εξ’ αρχής αυτοί φρόντισαν να δώσουν τις κατευθύνσεις της έρευνας, προκειμένου να κατατοπίσουν τα παιδιά της ομάδας στην παρθενική τους επαφή με έναν τέτοιο όγκο δουλειάς. Όπως λένε: κάθε αρχή και δύσκολη, έτσι και αυτό το ξεκίνημα υπήρξε εξαιρετικά περίπλοκο. “Μία πρόταση μπορεί να μας έπαιρνε και 3 ώρες”, μας είπε χαρακτηριστικά ο Βασίλης, εξαιτίας της μεγάλης ακρίβειας, προσοχής και των συνεχών ελέγχων που απαιτεί ο γραπτός λόγος και ειδικά οι ξένες ορολογίες, μας εξήγησε η Χρύσα. Πρόκειται για έναν από τους λίγους διαγωνισμούς στους οποίους μπορεί να κοπεί κανείς και από τα δικόγραφα, γι’ αυτό και η κάθε πρόταση μετράει, μας υπογράμμισε ο Βασίλης. Έπειτα, ο ρόλος των προπονητών υπήρξε καθοριστικός για τους προφορικούς γύρους. Κατόρθωσαν να καλύψουν ένα τόσο μεγάλο εύρος πιθανών ερωτήσεων πιέζοντας προς τη σωστή κατεύθυνση, ώστε τα παιδιά μας δήλωσαν ότι δεν υπήρξε ερώτημα που να τους αιφνιδίασε, ούτε και επιχείρημα προβεβλημένο από τις άλλες ομάδες που να μην το είχαν ήδη σκεφτεί και εξετάσει. Ως προς το τελευταίο, είναι γεγονός πως το αντίστροφο ίσχυε στην πραγματικότητα, καθώς αποδείχτηκε πως η ελληνική ομάδα διέθετε πρωτότυπα επιχειρήματα που δεν αντικρούστηκαν σε πολλές περιπτώσεις, κάτι που θεωρεί πως τη διέκρινε, επιτρέποντάς της να νιώθει ένα βήμα μπροστά.“Έτοιμες απαντήσεις δεν είχαμε, αλλά είχαμε εξασκηθεί σε ένα μεγάλο εύρος ερωτήσεων. Ακόμη και απέναντι σε αυτές που δεν είχαμε προβλέψει, ήμασταν σε θέση με τις γενικές μας γνώσεις να απαντήσουμε κατευθύνοντας την απάντηση προς τα εκεί όπου μας συνέφερε”, μας είπε ο Στάθης.


Μία από τις βασικότερες προκλήσεις που θέτει ο εν λόγω διαγωνισμός στους συμμετέχοντες είναι η ενσωμάτωση των γαλλικών στη διαδικασία, η οποία λειτουργεί περισσότερο ως ένας τρόπος εξασφάλισης 2 επιπλέον πόντων, όπως μας κατατόπισε η Ειρήνη. Συγεκριμένα, στα γραπτά υπομνήματα ζητήθηκε μια περίληψη των επιχειρημάτων στα γαλλικά, ενώ στους προφορικούς γύρους πρέπει εκτός από τα αγγλικά να χρησιμοποιηθούν και τα γαλλικά σε κάποιο τμήμα του λόγου και σε κάποια απάντηση σε ερώτηση των δικαστών, προκειμένου οι τελευταίοι να σημειώσουν το “μπόνους” των 2 βαθμών υπέρ ενός αγορητή. Η Μαρία μας εξήγησε πως σε αυτό το πλαίσιο η χρήση των γαλλικών δεν είναι απολύτως απαραίτητη, γεγονός που σημαίνει ότι το άγχος των γαλλικών δε θα έπρεπε να λειτουργήσει ανασταλτικά σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή κάποιου στον διαγωνισμό. Μάλιστα, η ίδια η Μαρία μας εξομολογείται ότι δεν τα χρησιμοποίησε.


Όλα τα παιδιά αποκόμισαν από τον διαγωνισμό γνώσεις και επαγγελματική εμπειρία απαράμιλλης αξίας. “Η ακαδημαϊκή εργασία μας φαίνεται πλέον «αστεία»”, μας λένε χαρακτηριστικά, και μας φαίνεται απόλυτα λογικό. Επίσης, η προσθήκη της συμμετοχής τους στο ELMC στο βιογραφικό τους σημείωμα τους άνοιξε νέους δρόμους, για πρακτική άσκηση και εργασία στα διάφορα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως στο Δικαστήριο. Τι αποκόμισε όμως κάθε μέλος ξεχωριστά; Η Χρύσα ανακάλυψε πως διαθέτει περισσότερη υπομονή και αντοχή απ’ όση πίστευε, ενώ έμαθε να ακούει και να διαχειρίζεται ορθά κάθε είδους σχόλιο (πόσο δύσκολο στις μέρες μας!), θετικό ή αρνητικό, με σεβασμό στη δουλειά της και αυτογνωσία, αναγνωρίζοντας τόσο τα δυνατά όσο και τα αδύναμά της σημεία. Ο Στάθης έμαθε να πιστεύει ακόμη περισσότερο στον εαυτό του, αλλά και εφοδιάστηκε με τεχνικές γνώσεις και μεθοδικότητα χάρη σε αυτή την εμπειρία ζωής, όπως την περιγράφει. “Έμαθα ότι δεν πρέπει να υπαναχωρείς από την πρώτη ερώτηση. Αξίζει να επιμείνεις και να παλέψεις με όπλα την εμπειρία και τις γνώσεις σου”. Ο Βασίλης γνώρισε “ανθρώπους που αξίζει να γνωρίσεις στη ζωή σου” και ήρθε σε επαφή με την ικανοποίηση του να “δουλεύεις σε μια ομάδα και αυτό να αποδίδει, απέναντι σε θρύλους. Αποκτάς πίστη στον εαυτό σου, αλλά και την αίσθηση ότι μπορείς να καταφέρεις τα πάντα”. Η Ειρήνη ανέπτυξε την ικανότητα να μιλάει με θάρρος και αποφασιστικότητα μπροστά σε αυθεντίες του χώρου. Για τη Μαρία, η εμπειρία αυτή ήταν τόσο πλούσια, ώστε να τη χαρακτηρίσει ένα “ταχύρυθμο μεταπτυχιακό”! Αλλά και η Βίκυ αισθάνεται σήμερα περισσότερη σιγουριά, θωρακισμένη με περισσότερη εμπειρία στον δημόσιο λόγο και αυτοπεποίθηση. Όλοι όμως, εμπλούτισαν τη ζωή τους με μια αέναη φιλία.


Τέλος, όταν ερωτήθηκαν περί του τι θα έλεγαν σε ένα νεαρό φοιτητή/φοιτήτρια που εξετάζει το ενδεχόμενο να συμμετάσχει, η Βίκυ σχεδόν αυτόματα μας απάντησε: “Να το κάνει”. Η Μαρία τόνισε ότι μπορεί να χρειάζεται να αφιερώσεις πολύ χρόνο και να πάρεις μια μικρή ανάσα από τις σπουδές σου, αλλά αυτά που αποκομίζεις σε αποζημιώνουν και με το παραπάνω. Ο Βασίλης με την πρακτική του σκέψη μας είπε χαρακτηριστικά: “Στη σχολή μας, η καθυστέρηση ενός εξαμήνου δεν είναι τίποτα μπροστά στην εμπειρία. Στο τέλος, όλοι θα έχουμε πτυχίο, αλλά λίγοι θα έχουμε συμμετάσχει σε τέτοιο διαγωνισμό”. Για τον Στάθη, πρέπει να θεωρούνται προνομιούχοι όσοι έχουν συμμετάσχει σε διεθνή διαγωνισμό εικονικής δίκης ανεξαρτήτως της έκβασής του, καθώς πρόκειται για "την ωραιότερη εμπειρία που μπορεί να ζήσει ένας φοιτητής, ιδίως σε προπτυχιακό επίπεδο, μια ευκαιρία που δεν ξαναέρχεται”. Γι’ αυτό και η Χρύσα μας δήλωσε δυναμικά ότι θα προέτρεπε κάθε φοιτητή να άρει κάθε ενδοιασμό του και να τολμήσει να κάνει ένα τέτοιο βήμα.




Τα μέλη της ελληνικής ομάδας ευχαριστούν θερμά τους προπονητές τους για την άπειρη αφοσίωση και την ανεκτίμητης αξίας βοήθεια και στήριξή τους, καθώς και τους καθηγητές τους, Ρεβέκκα-Εμμανουέλα Παπαδοπούλου, Μεταξία Κουσκουνά και Μανώλη Περάκη για την ευκαιρία που τους προσέφεραν και την πολύτιμη καθοδήγησή τους. Ακόμη, θερμά ευχαριστώ απευθύνονται εξίσου στους χορηγούς της αποστολής, οι οποίοι ενόψει και των δύσκολων καιρών μας στήριξαν αυτή τη συλλογική προσπάθεια και την κατέστησαν έτσι υλοποιήσιμη: συγκεκριμένα στις δικηγορικές εταιρείες "Καρατζά και Συνεργάτες", "Σιγάλας", "Κυριακίδης-Γεωργόπουλος", "Ποταμίτης-Βεκρής", "Δρυλλεράκης και Συνεργάτες", καθώς και στο Δικηγορικό Γραφείο "Μ. & Π. Μπερνίτσας".


Το φωτογραφικό υλικό προέρχεται από το αρχείο της ομάδας και το https://www.europeanlawmootcourt.eu/ , ενώ η εικόνα από το https://www.linkedin.com/company/european-law-moot-court-competition/.

2.png

follow us on Instagram @atheniantimes.gr

"Νέα άποψη σε Αθηναϊκούς καιρούς"
- ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ -
Εικόνα1.png
LACREDI LOGO.png
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ -
  • Black Facebook Icon
  • Instagram
Εικόνα1.png
Εικόνα1.png