• ΕΥΤΥΧΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Είναι η κλιματική αλλαγή μύθος;

Το κλίμα της Γης έχει μεταβληθεί πολλές φορές στην διάρκεια της ιστορίας της. Κάποιες αλλαγές σηματοδότησαν την ανάδυση ολόκληρων ηπείρων από τους απέραντους ωκεανούς της, άλλες την εξαφάνισή τους στα βάθη τους, μερικές επέτρεψαν και την ανάπτυξη των διαφόρων μορφών ζωής, τόσο αυτών που γνωρίζουμε όσο και αυτών που δεν προλάβαμε ποτέ. Οι περισσότερες από αυτές τις αλλαγές οφείλονται σε φυσικούς παράγοντες – μια μικρή μεταβολή στην τροχιά της Γης, μια αλληλουχία ηφαιστειακών εκρήξεων… Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ένα πρωτοφανές φαινόμενο. Για μία ακόμη φορά το κλίμα αλλάζει, τώρα όμως όχι από την ίδια την φύση αλλά εξαιτίας του ανθρώπου, ενός είδους που εμφανίστηκε στο Σύμπαν πολύ πρόσφατα σε σχέση με την ηλικία του.


Εικόνα με σκοπό να ευαισθητοποιήσει το κοινό για το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής (Πηγή: primalsurvivalpodcast.com)


Η κλιματική αλλαγή που καταγράφτηκε για πρώτη φορά γύρω στο 1950 και έκτοτε εντείνεται με ταχείς ρυθμούς, έχει σίγουρα πολλές πλευρές. Η μέση θερμοκρασία αυξάνεται, και συγκεκριμένα κατά 0.9 βαθμούς Κελσίου τον τελευταίο αιώνα. Οι πάγοι λιώνουν, με δεδομένα να αποδεικνύουν ότι η Γροιλανδία έχει χάσει 286 δισεκατομμύριους τόνους πάγου από το 1993 μέχρι και το 2016, ενώ η Ανταρκτική 127 δισεκατομμύριους τόνους στο ίδιο χρονικό διάστημα. Και αντίστοιχα, οι παγετώνες σε ολόκληρη την Γη (Άλπεις, Αλάσκα, Ιμαλάια, Άνδεις…) υποχωρούν. Η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει, νησιά εξαφανίζονται. Είδη ολόκληρα αφανίζονται, διότι το σπίτι τους πλέον δεν μοιάζει πια με αυτό στο οποίο μεγάλωσαν.


Χάρτης που δείχνει την μέση θερμοκρασιακή άνοδο ανά περιοχή τον τελευταίο μισό αιώνα (Πηγή: www.nasa.gov)


Όλα αυτά είναι γνωστά, ακόμα κι αν φαίνονται μακρινά ως και αδιάφορα για τον μέσο Ευρωπαίο. Ασφαλώς, πληρώνουμε πλέον για τις πλαστικές σακούλες, βλέπουμε καθημερινά την μικρή Greta να φωνάζει και, πού και πού, συναντάμε τους μπλε κάδους ανακύκλωσης. Ακόμα και έτσι όμως, δεν επηρεαζόμαστε πραγματικά.


Γιατί άραγε;


Μήπως επειδή η κλιματική αλλαγή, για την οποία τόσα και τόσα ακούμε, είναι στην πραγματικότητα ήσσονος σημασίας; Γιατί να είναι επικίνδυνη μια άνοδος θερμοκρασίας της τάξης του ενός βαθμού; Τι ζημιά μπορεί να προκαλέσει η θάλασσα αν υψωθεί κατά οχτώ ασήμαντα εκατοστά; Η απάντηση είναι ότι οι ισορροπίες της φύσης είναι εξαιρετικά λεπτές. Αν μία από αυτές διαταραχτεί, επηρεάζονται αυτόματα όλες, και τότε η επιστροφή στην προηγούμενη, ισορροπημένη κατάσταση είναι πολύ δύσκολη. Πολύ συχνά και εντελώς αδύνατη. Πόσο μάλλον όταν μια τέτοια μεταβολή συμβαίνει πολύ γρήγορα, στη διάρκεια ενός αιώνα (ένας αιώνας είναι τίποτα σε σύγκριση με τα τεσσεράμισι δισεκατομμύρια της ηλικίας της Γης, ακόμα και με τα τριάμισι δισεκατομμύρια χρόνια, τότε που πρωτοεμφανίστηκε ζωή στον πλανήτη μας). Σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, οι οργανισμοί δεν προλαβαίνουν να εξελιχθούν όσο χρειάζεται για να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες. Ο ένας βαθμός θερμοκρασίας, επομένως, δεν είναι τόσο ασήμαντος όσο ακούγεται αρχικά.


Μήπως, όμως, είναι άδικοι οι φόβοι αυτοί; Δεν έχουν υπάρξει μεγάλες κλιματικές αλλαγές και στο παρελθόν, όπως οι διάφορες εποχές των παγετώνων; Πράγματι, σημαντικές αλλαγές στο κλίμα του πλανήτη έχουν ξανασυμβεί. Οι περισσότερες από αυτές οφείλονται στην μεταβολή της τροχιάς της Γης γύρω από τον Ήλιο. Η τροχιά αυτή δεν είναι ακριβώς κυκλική, αλλά ελαφρώς ελλειπτική. Και πάλι όμως, το «πόσο ελλειπτική» είναι δεν παραμένει εντελώς σταθερό, αλλά μεταβάλλεται, φτάνοντας σε μια μέγιστη «εκκεντρότητα», στη συνέχεια παίρνοντας ολοένα και μικρότερες τιμές μέχρι μια ελάχιστη «εκκεντρότητα», και έπειτα πάλι μεγαλώνοντας μέχρι την ίδια μέγιστη «εκκεντρότητα». Αυτή η μεταβολή, ο κύκλος του Milankovitch, όπως ονομάστηκε προς τιμήν του αστρονόμου που την ανακάλυψε, διαρκεί περίπου εκατό χιλιάδες χρόνια. Όταν, λοιπόν, η τροχιά της Γης είναι πολύ ελλειπτική, η απόστασή της από τον Ήλιο δεν θα παραμένει σχεδόν σταθερή, αλλά θα μειώνεται και θα αυξάνεται. Τότε, τα καλοκαίρια γίνονται πολύ θερμά, ενώ οι χειμώνες υπερβολικά ψυχροί. Επίσης, οι διάρκειες του χειμώνα και του καλοκαιριού μεταβάλλονται, με την σειρά τους. Αν ένας μακρύς χειμώνας είναι και ψυχρός, τότε εύκολα μπορεί να ανατρέψει την αλληλουχία των εποχών και να επιβάλλει διαρκή παγωνιά. Τέτοιες περίοδοι εικάζεται ότι ήταν οι λεγόμενες εποχές των παγετώνων. Εντούτοις, κάποτε έληγαν και αυτές, μόλις η τροχιά της Γης γινόταν και πάλι σχεδόν κυκλική.


Χάρτης της Ευρώπης που δείχνει την κάλυψλη της από πάγους κατά την διάρκεια των εποχών των παγετώνων. Αντίστοιχη εικόνα παρουσίαζαν και οι υπόλοιπες ήπειροι, με πολλούς παγετώνες σε βόρεια γεωγραφικά πλάτη (Καναδάς, βόρειες ΗΠΑ, Σιβηρία...) και ορεινές περιοχές (Ιμαλάια, Βραχώδη Όρη...) (Πηγή: www.britannica.com)


Αυτή την φορά, όμως, δεν μιλάμε για μια φυσική περιοδική διατάραξη του κλίματος, αλλά για μια ανθρωπογενή μετάλλαξη των ισορροπιών. Σε αντίθεση με τους κύκλους του Milankovitch, οι βιώσιμες θερμοκρασίες δεν θα αποκατασταθούν μετά από μερικά χρόνια – όχι αν δεν ανατραπεί άμεσα ο ρυθμός καταστροφής του περιβάλλοντος. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει να γίνει πάση θυσία, αν θέλουμε να εξασφαλίσουμε την μακραίωνη επιβίωση μας στον πλανήτη. Η Γη θα συνεχίσει να υπάρχει και πολύ μετά από τον αφανισμό του είδους μας, ακόμα και με πολύ διαφορετική μορφή από αυτή που γνωρίζουμε. Εμείς, οι άνθρωποι, όμως, πρώτοι από όλους δεν θα αντέξουμε την αλλαγή. Και από την στιγμή που μόνο για την επιβίωσή μας ενδιαφερόμαστε, θα ήταν τουλάχιστον σοφό να φροντίσουμε και έμπρακτα για αυτή.


2.png

follow us on Instagram @atheniantimes.gr

"Νέα άποψη σε Αθηναϊκούς καιρούς"
- ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ -
Εικόνα1.png
LACREDI LOGO.png
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ -
  • Black Facebook Icon
  • Instagram
Εικόνα1.png
Εικόνα1.png