• ΘΑΝΑΣΗΣ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ

Η Μουσική στα Χρόνια της... Χολέρας

Οι καιροί που ζούμε είναι δύσκολοι, αδιαμφισβήτητα. Όλοι μας ανεξαιρέτως χώρας και λοιπών συνθηκών, βιώνουμε εμπειρίες πρωτόγνωρες και συνάμα αλησμόνητες, που δεν θα θέλαμε να ξαναζήσουμε, αν έχουμε "σώας τας φρένας". Προκειμένου να αντεπεξέλθουμε στις απαιτήσεις της σύγχρονης πραγματικότητας, έχουμε επιστρατεύσει όλα τα διαθέσιμα μέσα, ο αριθμός των οποίων, συγκριτικά με έτερες κρίσεις του παρελθόντος, είναι κατά πολύ διευρυμένος, χάριν της ανάπτυξης της τεχνολογίας. Παρόλα αυτά, το γεγονός πως βρισκόμαστε στον 21ο αιώνα δεν αναιρεί ότι συχνά καταφεύγουμε σε λύσεις που ανάγονται στο παρελθόν. Πιο συγκεκριμένα, αναφέρομαι στα γραπτά κείμενα πάσης φύσεως, στην άθληση, την μαγειρική και την μουσική. Στο παρόν κείμενο, θα επικεντρωθούμε στην τελευταία και θα εξετάσουμε την ευεργετική επίδραση που είχε σε περιόδους υγειονομικών κρίσεων τα τελευταία 3.000 χρόνια περίπου.



radiox.co.uk

Ας ταξιδέψουμε στο παρελθόν, και, ειδικότερα, ας ανατρέξουμε στην "ευρύτερη" εποχή της ακμής των Βαβυλωνίων, των Αιγυπτίων αλλά και του αρχαιοελληνικού και Ρωμαϊκού πολιτισμού. Ακόμα και τότε, είχε γίνει αντιληπτό πως η μουσική μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα εξαιρετικά αξιόπιστο εργαλείο για την επίτευξη τόσο της πνευματικής και ψυχικής γαλήνης, όσο και της κοινωνικής συναναστροφής. Παραδείγματος χάριν, στη Λέσβο, εν καιρώ ιού, ο αρχαίος ποιητής Τέρπανδρος εκλήθη για να τραγουδήσει ύμνους στους κατοίκους του νησιού, ενώ, κατά τη διάρκεια του μεγάλου λοιμού που ξέσπασε στην Σπάρτη τον 7ο αιώνα π.Χ., oι αρχές της πόλης στράφηκαν προς τον μουσικό-ποιητή Θαλήτα, για να τονώσει το ηθικό των πολιτών με τα άσματά του. Προκειμένου, όμως, να γίνει πλήρως αντιληπτό το μέγεθος της συνεισφοράς της μουσικής στην ψυχική υγεία των ανθρώπων της εποχής, αξίζει να σημειώσουμε πως ακόμα και ο γνωστός τοις πάσι Πυθαγόρας κατέφευγε σε αυτή, ώστε να κατευνάσει τα πλήθη.

Με την πάροδο του χρόνου, έγινε πλήρως αντιληπτό πως η μουσική δύναται να αποτελέσει ένα πολύ αποτελεσματικό "φάρμακο" στη μάχη έναντι της επιβίωσης. Ήδη από την Μεσαιωνική Ιταλία, όπου ολόκληρες πόλεις έκαναν πορείες, τραγουδούσαν και προσεύχονταν, ήταν πλέον σαφές πως η μουσική αξιοποιείτο πλέον και ως τρόπος ίασης ή καταπράυνσης ασθενειών. Στο σημείο αυτό, βέβαια, αξίζει να κάνουμε μια μικρή παρένθεση, αφορμούμενοι από το έντονο θρησκευτικό συναίσθημα της εποχής. Παρόλες τις ομοιότητες μεταξύ μουσικής και θρησκείας -τρόπος ένωσης και συναδέλφωσης των ανθρώπων, πηγή ψυχικής ηρεμίας και ασφάλειας- υπάρχει μια μεγάλη διαφορά. Η θρησκεία, λόγω των διαφορετικών μορφών της, ενίοτε μπορεί να προκαλέσει ακόμα και ρήξεις μεταξύ των ανθρώπων, καθώς διαφέρουν σε ένα πολύ σημαντικό (κατά κάποιους) σημείο της ταυτότητάς τους. Αντίθετα, η μουσική δεν αποτελεί μέρος της πολιτικής ταυτότητας των λαών. Αν, δηλαδή, κάποιος αρέσκεται να ακούει Leon of Athens, Locomondo ή Gadjo Dilo, δεν έχει σημασία αν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος, Καθολικός, άθεος, Μουσουλμάνος ή Ινδουιστής.



rollingstone.com

Στο σημείο αυτό, ανακύπτει το ερώτημα σχετικά με το περιεχόμενο και τις αναφορές που γινόντουσαν διαμέσου της μουσικής- και εύλογα. Την απάντηση σπεύδει να δώσει ο Dr Chris Macklin, πρώην καθηγητής Μουσικολογίας στο Mercer University και αυθεντία στην ...λοιμωξιακή μουσική (συγχωρέστε με για το αδόκιμο του όρου, είναι η ακριβέστερη δυνατή μετάφραση). Όπως ο ίδιος επισημαίνει σε ένα κείμενό του, συνθέτης του 14ου αιώνα μ.Χ. προβληματιζόταν έντονα σχετικά με τις συνέπειες της πανούκλας, παρόλα αυτά δεν υπήρχε ούτε μια αναφορά σε αυτήν στο έργο του. Ο λόγος ήταν πως η μουσική απαιτείται, κατά τον Dr Macklin, να προκαλεί γέλωτα και διάθεση για τραγούδι και χορό και δεν καταπιάνεται με μελαγχολία γιατί ειδάλλως θα είχε αντίθετα αποτελέσματα...

Κατά την Αναγέννηση, οι θεράποντες παρότρυναν τους ασθενείς να καταφύγουν στην τέχνη και την μουσική, καθώς η πνευματική γαλήνη και η διατήρηση μιας θετικής οπτικής ήταν μείζονος σημασίας για την παράλληλη πρόοδο και της σωματικής-φυσικής-φαρμακευτικής θεραπείας. Ως εκ τούτου, δεν πρέπει να θεωρηθεί αξιοπερίεργη η επιλογή του βασιλιά Henry VIII του Ηνωμένου Βασιλείου, να επιλέξει ως ένα από τα πέντε άτομα με τα οποία θα διέμενε στην καραντίνα του, κατά την περίοδο του Αγγλικού λοιμού, τον μουσικό του. Επίσης, ο Βοκάκιος, όταν, διακόσια περίπου χρόνια πριν συνέγραφε το έργο του με τίτλο "Το Δεκαήμερο", αναφερόταν σε αριστοκράτες που αποσύρθηκαν, εξαιτίας του λοιμού, βρίσκοντας ως καταφύγιό τους διονυσιακές απολαύσεις, που μεταξύ άλλων περιλάμβαναν σεξ, ποτό και, προφανώς, μουσική.



udiscovermusic.com

Συνεπώς, γίνεται αντιληπτό πως στο χρονικό διάστημα μεταξύ των Βαβυλωνίων, των Αιγυπτίων και των Ρωμαίων ως τα χρόνια του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης, έγινε καθολικά αποδεκτό και πλήρως αντιληπτό πως η μουσική φαίνεται να αποτελεί ένα πραγματικό αντίδοτο στον φόβο. Ειδικότερα σε νοσούντες από σχιζοφρένεια, καρκίνο και σκλήρυνσης κατά πλάκας η "μουσικοθεραπεία" μειώνει δραστικά τα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και ενίοτε ακόμα και τα υποκείμενα συμπτώματα της νόσου.


Λαμβάνοντας υπόψιν όλα όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, επέλεξα, αντί να αναφερθώ ο ίδιος στην κατάσταση που επικρατεί τη σήμερον ημέρα σχετικά με την επιρροή που δύναται να ασκήσει η μουσική στον άνθρωπο του 21ου αιώνα, να αφήσω εσάς τους ίδιους να αναλογιστείτε τη θεραπευτική αξία της. Γιατί, καλώς ή κακώς, αν υπάρχει μια στιγμή να εμπλουτίσουμε τις γνώσεις μας σε ακούσματα διαφόρων ειδών, τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή.




2.png

follow us on Instagram @atheniantimes.gr

"Νέα άποψη σε Αθηναϊκούς καιρούς"
- ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ -
Εικόνα1.png
LACREDI LOGO.png
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ -
  • Black Facebook Icon
  • Instagram
Εικόνα1.png
Εικόνα1.png